Zbiorniki zaporowe

By | Czerwiec 28, 2017

Straty w rybostanie, które nastąpiły w wyniku nadmiernego zanieczyszczenia cieków w pewnym stopniu rekompensuje budowa zbiorników. Szczególnie dzięki wyjątkowo rozpowszechnionej i coraz doskonalszej budowie zbiorników zaporowych, motywowanej przede wszystkim potrzebami gospodarki wodnej: koniecznością akumulacji dostatecznej ilości wody dla celów gospodarki, hydroenergetyki czy też dla ochrony przed powodziami itd.

Wartość gospodarcza zbiorników zaporowych jest bardzo zróżnicowana, w sposób pozytywny lub negatywny wpływa na nią cały zespół czynników. Wspólną wadą większości zbiorników tego typu jest nieustanny przepływ i przez to skłonność do nadmiernego zamulania się lub na odwrót – do wypłukiwania substancji odżywczych i pokarmu ryb. Mamy tu również do czynienia z dużymi wahaniami poziomu wody zarówno w ciągu dnia, jak i w różnych porach roku – jest to zależne od sposobu użytkowania zbiornika. Wahania poziomu wody w krótkich odstępach źle wpływają na wartość gospodarczą zbiornika. Z najgorszą sytuacją mamy do czynienia wiosną, w okresie naturalnego rozrodu ryb trących się w płytkich, przybrzeżnych, porośniętych partiach zbiornika lub w dopływach (przy znacznym spadku poziomu wody z reguły dochodzi do zniszczenia efektów tarła). Nagłe i znaczne wahania poziomu w lecie i jesienią oznaczają praktycznie utratę najbardziej produktywnych powierzchni zbiornika. Zimą zmiany poziomu mogą źle wpłynąć na przetrwanie wielu gatunków. Natomiast kiedy wahania poziomu są stopniowe i rozłożone w czasie mogą mieć dobroczynny wpływ na żyzność i ogólny stan zbiornika. W miesiącach letnich przy długotrwałym spadku poziomu wody może wystąpić tzw. letnienie płytkich, a więc najbardziej produktywnych, przybrzeżnych partii. To później, po ponownym zalaniu wodą obnażonych powierzchni, zaowocuje intensywniejszym rozwojem naturalnego pokarmu. W ten sposób straty wynikłe ze zmniejszenia powierzchni zbiornika są kompensowane wyższą produktywnością. W okresie zimy może (w wypadku dłużej trwającego obniżenia się poziomu) nastąpić proces regeneracji obnażonych partii brzegowych przez zimowanie. Także w tym wypadku poprawia się stan zbiornika.

Produktywność zbiorników zaporowych zależna jest również od położenia geograficznego (wysokość nad poziomem morza) i czynników klimatycznych, które warunkują długość okresu wegetacji, ciepłotę wody itp. W zależności od położenia nad poziomem morza można, ze stanowiska gospodarki rybnej podzielić zbiorniki zaporowe na dwa typy: zbiorniki pstrągowe i zbiorniki niepstrągowe.

Zbiorniki o charakterze pstrągowym położone są wysoko, w ostrzejszych warunkach klimatycznych, ze stosunkowo krótkim i chłodnym okresem wegetacyjnym. O charakterze rybostanu tego typu zbiornika powinny decydować ryby łososiowate, reprezentowane przede wszystkim przez pstrąga potokowego; obsada pstrąga tęczowego i źródlanego powinna mieć tylko charakter dopełniający. W niektórych wypadkach rybą odpowiednią dla tych zbiorników okazuje się również lipień. Logicznym uzupełnieniem rybostanu zbiornika pstrągowego powinny być typowe ryby towarzyszące pstrągowi – głowacz, strzebla, śliz, a niekiedy nawet kiełb.

Stosunkowo ograniczona produktywność zbiorników skłania do spekulacji: czy nie rozszerzyć gatunkowego składu rybostanu, by przez to zwiększyć produktywność zbiornika? Jednak ze względu na fakt, że typowych zbiorników pstrągowych jest bardzo mało takie rozwiązanie jest dyskusyjne. Każdą ingerencję w skład rybostanu trzeba odpowiednio rozważyć, bowiem nowy konkurent do pokarmu musi zawsze negatywnie wpłynąć na warunki bytowania rdzennych „mieszkańców”.

Artykuł cofnij

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *