Podstawy anatomii, morfologii i fizjologii ryb

W systematyce biologicznej ryby zalicza się do kręgowców. Z punktu widzenia ewolucji należą do najstarszych kręgowców — zaczęły rozwijać się już w sylurze i dewonie (paleozoik). Jednak dopiero w erze mezozoicznej pojawiły się pierwsze ryby kostnoszkieletowe, a jeszcze później, w trzeciorzędzie, ukształtowali się przodkowie dzisiejszych ryb.

Ryby stanowią najliczniejszą grupę w obrębie kręgowców; na przykład w wodach Słowacji żyje około 70 ich gatunków. Ogółem opisano dotychczas około 20 000 rozmaitych gatunków, z czego większość to ryby morskie.

Cykl życiowy ryb – jako organizmów wodnych – przebiega w wodzie. Środowisko to znacznie różni się od lądowego (m. in. tym, że woda jest aż 770 razy cięższa od powietrza) i stawia zwierzętom o wiele większe wymagania (w wodzie np. trudniej się poruszać, bardziej skomplikowane jest oddychanie). Życie w tych warunkach umożliwia rybie zarówno budowa ciała i poszczególnych organów, jak i specyficzny przebieg procesów biologicznych. Ciało ryby zbudowane jest tak, aby stawiało wodzie jak najmniejszy opór i żeby ryby poruszając się zużywały jak najmniej energii. Składa się z głowy, tułowia i ogona, przy czym jedna część przechodzi w drugą w sposób płynny. Wymaganiom środowiska pozwalają sprostać wyrostki na ciele ryb – płetwy – zbudowane i umieszczone tak, że nie tylko nie przeszkadzają przy ruchu w wodzie, ale ułatwiają go. Większość ryb ma ciało wrzecionowate lub strzałowate (np. wszystkie łososiowate, szczupak, brzana, kleń). Ciało ryby zaczyna się z reguły spiczastą głową, dalej stopniowo przechodzi w tułów najszerszy zazwyczaj przed płetwą grzbietową. W kierunku ogona ciało ryby zwęża się tworząc przed płetwą ogonową trzon ogonowy (bywa różnej długości). Niektóre ryby – np. węgorz, piskorz, miętus – mają kształt wężowaty.

Ogólnie można powiedzieć, że ukształtowanie ciała ryb uzależnione jest od środowiska, w którym żyją. Wyróżniamy w związku z tym dwie grupy:

– ryby wód bystrych,

– ryby wód spokojnych.

Przedstawiciele jednej grupy różnią się od przedstawicieli drugiej przede wszystkim budową ciała. Niewielkie różnice występują także między gatunkami wchodzącymi w skład jednej grupy. Inaczej np. zbudowane są ryby żyjące przeważnie w strefie dennej, inaczej ryby żyjące w wolnej przestrzeni wodnej, a jeszcze inaczej te przebywające stale przy powierzchni wody. Różnią się także wyglądem ryby głębinowe od ryb stref płytkich.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *